خانه / ایرانگردی / یادداشت های سفر به خوی دیار شمس تبریزی

یادداشت های سفر به خوی دیار شمس تبریزی

من که حیران زملاقات توام!

دیار‭ ‬شمس‭ ‬تبریزی‭ ‬زیبایی‌های‭ ‬عیان‭ ‬و‭ ‬پنهان‭ ‬دارد‭. ‬همانند‭ ‬خود‭ ‬شمس‭ ‬که‭ ‬زندگی‭ ‬راز‌آلودی‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬غریبی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬هیچ‭ ‬شهر‭ ‬و‭ ‬دیاری‭ ‬جا‭ ‬نمی‌گرفت‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬تعبیری‭ ‬برای‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬خاصان‭ ‬و‭ ‬محرمان‭ ‬مکشوف‭ ‬و‭ ‬شناخته‭ ‬نیست.‭ ‬در‭ ‬سفری‭ ‬همراه‭ ‬بودم‭ ‬با‭ ‬آدم‌های‭ ‬دنیادیده‭ ‬و‭ ‬اهل‭ ‬سیر‭ ‬و‭ ‬سفر‭ ‬به‭ ‬دیاری‭ ‬سرشار‭ ‬از‭ ‬زیبایی‭.‬ دیار‭ ‬مورد‭ ‬نظر‭ ‬شهر‭ ‬خوی،‭ ‬مزار‭ ‬شمس‭ ‬تبریزی‭ ‬و‭ ‬دشت‭ ‬چالدران است.‭‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

این‭ ‬شکل‭ ‬که‭ ‬من‭ ‬دارم،‭ ‬ای‭ ‬خواجه‭ ‬که‭ ‬را‭ ‬مانم؟‭ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

یک‭ ‬لحظه‭ ‬پری‭ ‬شکلم،‭ ‬یک‭ ‬لحظه‭ ‬پری‭ ‬خوانم‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

شهر‭ ‬خوی‭ ‬را‭ ‬این‭ ‬روزها‭ ‬با‭ ‬شمس‭ ‬تبریزی ‬که‭ ‬مولانا‭ ‬جلال‌الدین‭ ‬شیفته‭ ‬منش‭ ‬و‭ ‬رفتارش‭ ‬بود‭ ‬می‌شناسند‭. ‬در‭ ‬آن‭ ‬سوتر‭ ‬قونیه‭ ‬مامن‭ ‬دوستداران‭ ‬مولاناست‭ ‬که‭ ‬همه‭ ‬ساله‭ ‬عاشقان‭ ‬از‭ ‬سرتاسر‭ ‬جهان‭ ‬به‭ ‬سویش‭ ‬رهسپار‭ ‬می‌شوند‭. ‬اگر‭ ‬زمانی‭ ‬شوریدگی‭ ‬عرفانی‭ ‬شمس‭ ‬و‭ ‬مولانا‭ ‬زبانزد‭ ‬خاص‭ ‬و‭ ‬عام‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬مرزهای‭ ‬کنونی‭ ‬جغرافیایی‭ ‬معنا‭ ‬و‭ ‬مفهومی‭ ‬نداشت‭ ‬حالا‭ ‬هرکدام‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬اقلیم‭ ‬با‭ ‬مناسبات‭ ‬خاص‭ ‬سیاسی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬آرمیده‌اند‭ ‬منتها‭ ‬نقش‭ ‬صنعت‭ ‬گردشگری‭ ‬و‭ ‬هشیاری‭ ‬مقامات‭ ‬حکومتی‭ ‬دو‭ ‬اقلیم‭ ‬به‌کار‭ ‬می‌آید‭ ‬تا‭ ‬پیوند‭ ‬مناسبی‭ ‬بین‭ ‬خوی‭ ‬و‭ ‬قونیه‭ ‬برقرار‭ ‬باشد‭. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

شمس‭ ‬در‭ ‬ظاهر‭ ‬جهانگرد‭ ‬و‭ ‬درویش‭ ‬ساده‌دلی‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬دبدبه ‌و کبکبه‌ای‭ ‬نداشت‭. ‬حال‭ ‬آنکه‭ ‬در‭ ‬زمانه‌‭ ‬خود‭ ‬تاثیرگذار‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬آوازه‭ ‬این‭ ‬تاثیرگذاری‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬قرن‌ها‭ ‬هنوز‭ ‬پرطنین‭ ‬به‭ ‬گوش‭ ‬می‌رسد‭. ‬محمدعلی‭ ‬موحد‭ ‬در‭ ‬کتاب‭ ‬باغ‭ ‬سبز‭ ‬‭(گفتارهایی‭ ‬درباره‭ ‬شمس‭ ‬و‭ ‬مولانا) ‬به‭ ‬زندگی‭ ‬رازآلود‭ ‬شمس‭ ‬اشاره‭ ‬می‌کند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬عین‭ ‬آشکار‭ ‬بودن‭ ‬نهان‭ ‬است‭ ‬اگر‭ ‬شمس‭ ‬نبود،‭ ‬مولانا‭ ‬هم‭ ‬نبود‭. ‬از‭ ‬یک‭ ‬دیدگاه،‭ ‬دکتر‭ ‬موحد‭ ‬زیبایی‭ ‬سخن‭ ‬شمس‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬موسیقی‭ ‬خاصی‭ ‬می‌داند‭ ‬که‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬تکه‌های‭ ‬آن‭ ‬شعر‭ ‬ناب‭ ‬است‭. ‬تکه‌های‭ ‬مقالات‭ ‬از‭ ‬دیدگاه‭ ‬این‭ ‬پژوهشگر،‭ ‬نظیر‭ ‬شاهکارهای‭ ‬هنری‭ ‬چون‭ ‬تابلوهای‭ ‬نقاشی‭ ‬یا‭ ‬قطعات‭ ‬موسیقی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬انسان‭ ‬از‭ ‬دیدن‭ ‬یا‭ ‬شنیدن‭ ‬آن‭ ‬ها‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬بار‭ ‬سیر‭ ‬نمی‌شود‭ ‬و‭ ‬تکرار‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬بار‭ ‬صفایی‭ ‬و‭ ‬حالتی‭ ‬تازه‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬دارد‭. ‬از‭ ‬دیدگاه‭ ‬دیگر،‭ ‬مقالات‭ ‬شمس‭ ‬روزنه‌ای‭ ‬است‭ ‬به عالم معنی. نگاهی عرفانی که در پی برآوردن نیاز روحی انسان هاست.

‭ ‬میهمان‭ ‬ویژه‭ ‬گروهی‭ ‬بود‭ م‬که‭ ‬برای‭ ‬بررسی‭ ‬زمینه‌های‭ ‬توسعه‭ ‬گردشگری‭ ‬شهر‭ ‬خوی‭ ‬آمده‭ ‬بودند‭. ‬هواپیما‭ ‬در‭ ‬فرودگاه‭ ‬ارومیه‭ ‬به‭ ‬زمین‭ ‬نشست‭ ‬و‭ ‬ ‬رهسپار‭ ‬خوی‭ ‬شدیم‭. ‬اتوبوسی‭ ‬که‭ ‬صندلی‌هایش‭ ‬کم‭ ‬از‭ ‬صندلی‌های‭ ‬بخش‭ ‬درجه‭ ‬یک‭ ‬هواپیما‭ ‬نداشت‭. ‬صندلی‌هایی‭ ‬به‭ ‬غایت‭ ‬پهن‭ ‬و‭ ‬جادار‭ ‬با‭ ‬امکانات‭ ‬پذیرایی‭ ‬کامل‭ ‬که‭ ‬مسافر‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬احساس‭ ‬ناراحتی‭ ‬نمی‌کرد‭. ‬در‭ ‬برنامه‭ ‬بود‭ ‬تا‭ ‬ابتدا‭ ‬با‭ ‬امکانات‭ ‬فرودگاه‭ ‬خوی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬۱۳۰کیلومتری‭ ‬شمال‭ ‬ارومیه‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬آشنا‭ ‬شویم‭. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

حاصل‭ ‬خیزی،‭ ‬شهرستان‭ ‬خوی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬دیرباز‭ ‬به‭ ‬کانون‭ ‬مرزی‭ ‬مهمی‭ ‬تبدیل‭ ‬کرده‭ ‬است. ‬نامهربانی‌های‭ ‬طبیعی‭ ‬چون‭ ‬زلزله‭ ‬و‭ ‬جنگ‌های‭ ‬منطقه‌ای‭ ‬در‭ ‬مقاطعی‭ ‬روی‭ ‬خوش‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬مردمان‭ ‬ربود‭ ‬اما‭ ‬همین‭ ‬مزیت‌‭ ‬و‭ ‬استعدادهای‭ ‬بالای‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬بالقوه‭ ‬زندگی‭ ‬موجب‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬غبار‭ ‬ملال‭ ‬از‭ ‬چهره‭ ‬خود‭ ‬بزداید‭. ‬انبوه‭ ‬ابرهای‭ ‬پرباران‭ ‬و‭ ‬برفی‭ ‬اروپا‭ ‬و‭ ‬دریای‭ ‬مدیترانه‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬ایران‭ ‬می‌آیند،‭ ‬دشت‭ ‬خوی‭ ‬را‭ ‬سیراب‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬رو‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬کرانه‌های‭ ‬دریای‭ ‬مازندران‭ ‬دشت‭ ‬خوی‭ ‬را‭ ‬باید‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬پرباران‌ترین‭ ‬مناطق‭ ‬ایران‭ ‬قلمداد‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬سالیانه‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬متوسط‭ ‬۲۵۰‭ ‬میلی‌متر‭ ‬باران‭ ‬دارد‭. ‬در‭ ‬زمستان‌های‭ ‬بسیار‭ ‬سرد‭ ‬منطقه‭ ‬گاهی‭ ‬دما‭ ‬به‭ ‬منفی‭ ‬۲۵‭ ‬درجه‭ ‬سانتیگراد‭ ‬می‌رسد‭ ‬اما‭ ‬تابستان‌ها‭ ‬به‭ ‬نسبت‭ ‬گرم‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬دما‭ ‬در‭ ‬مرداد‭ ‬تا‭ ‬مثبت‭ ‬۳۵‭ ‬درجه‭ ‬سانتیگراد‭ ‬افزایش‭ ‬می‌یابد‭. ‬در‭ ‬پاییز‭ ‬و‭ ‬بهار‭ ‬هوا‭ ‬معتدل‭ ‬است‭. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

خوی‭ ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬راه‭ ‬ابریشم‭ ‬به‌عنوان‭ ‬مرکز‭ ‬تجمیع‭ ‬و‭ ‬توزیع‭ ‬کالا‭ ‬عملکرد‭ ‬دوسویه‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬محصور‭ ‬بودن‭ ‬دشت‭ ‬خوی‭ ‬با‭ ‬رشته‭ ‬کوه‌های‭ ‬سر‭ ‬به‭ ‬فلک‭ ‬کشیده‭ ‬”اورین”‭ ‬به‭ ‬ارتفاع‭ ‬۳۵۵۰‬ متر‭ ‬اقلیم‭ ‬دل‌پذیر‭ ‬و‭ ‬دنیایی‭ ‬رنگارنگ‭ ‬از‭ ‬گونه‌های‭ ‬مختلف‭ ‬گیاهی‭ ‬و‭ ‬جانوری‭ ‬پدید‭ ‬آورده‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬کهن‭ ‬ترین‭ ‬روزگاران‭ ‬آباد‭ ‬و‭ ‬مسکون‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬کوه‭ ‬چله‭ ‬خانه‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬شهر‭ ‬خوی‭ ‬که‭ ‬نام‭ ‬آن‭ ‬به‭ ‬روایتی‭ ‬به‭ ‬سبب‭ ‬چهل‭ ‬شبانه‌روز‭ ‬راز‭ ‬و‭ ‬نیاز‭ ‬نعمت‌الله‭ ‬ولی‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬۲۸۶۳‭ ‬متر‭ ‬از‭ ‬سطح‭ ‬دریا‭ ‬ارتفاع‭ ‬دارد‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

در‭ ‬حدود‭ ‬۱۰‭ ‬کیلومتری‭ ‬شمال‭ ‬غرب‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬تفرجگاه‭ ‬سرسبزی‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬فیرورق‭ ‬بیش از یک ‭ ‬دهه‭ ‬امکانات‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬برای‭ ‬پذیرش‭ ‬خویی‌ها‭ ‬مهیا‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬از‭ ‬دیرباز‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬برخورداری‭ ‬از‭ ‬آب‭ ‬فراوان‭ ‬و‭ ‬باغ‌های‭ ‬زیبا‭ ‬پذیرای‭ ‬رهگذران‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬وجود‭ ‬ویرانه‌های‭ ‬کاروانسرایی‭ ‬قدیمی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬منطقه‭ ‬نشانه‌ای‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬مزیت‭ ‬جغرافیایی‭ ‬است‭. ‬حالا‭ ‬در‭ ‬روزهای‭ ‬جمعه‭ ‬و‭ ‬ایام‭ ‬تعطیل‭ ‬پذیرای‭ ‬انبوهی‭ ‬از‭ ‬خویی‌هاست‭ ‬که‭ ‬بیشتر‭ ‬با‭ ‬خودروهایشان‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬اتراق‭ ‬می‌کنند‭. ‬در‭ ‬همین‭ ‬حوالی در‭ ‬پارک‭ ‬جنگلی‭ ‬داغلارباغی (باغ کوهستان) پرورش‭ ‬اسب‭ ‬در‭ ‬جریان‭ ‬است‭. ‬بیشتر‭ ‬مردم‭ ‬زمین‌هایی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬ویلاهایی‭ ‬برای‭ ‬خود‭ ‬دست‭ ‬و پا‭ ‬کرده‌اند‭. ‬این منطقه از سوی دولت به عنوان منطقه نمونه گردشگری تصویب شده است.

از‭ ‬ارتفاعات‭ ‬مرزی‭ ‬ترکیه‭ ‬رود‭ ‬قطور‭ ‬سرچشمه‭ ‬می‭ ‬گیرد‭ ‬و‭ ‬پل‭ ‬هوایی‭ ‬معروف‭ ‬قطور‭ ‬که‭ ‬ایران‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬اروپا‭ ‬پیوند‭ ‬می‌دهد‭ ‬در‭ ‬ارتفاع‭ ‬۱۲۷‭ ‬متری‭ ‬از‭ ‬سطح‭ ‬آب‭ ‬رودخانه‭ ‬جلوه‭ ‬زیبایی‭ ‬دارد‭. ‬رود‭ ‬قطور‭ ‬در‭ ‬نزدیکی‭ ‬دهکده‭ ‬چاوشقلی‭ ‬به‭ ‬دشت‭ ‬خوی‭ ‬می‌آید‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬جنوب‭ ‬شهر‭ ‬خوی‭ ‬به‭ ‬دو‭ ‬شاخه‭ ‬تقسیم‭ ‬می‌شود‭ ‬که‭ ‬یکی‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬جنوب‭ ‬و‭ ‬دیگری‭ ‬به‭ ‬نام‭ ‬قدوق‭ ‬بقان‭ ‬در‭ ‬حاشیه‭ ‬شهر،‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬شرق‭ ‬جریان‭ ‬دارد‭. ‬از‭ ‬دیگر‭ ‬منابع‭ ‬آبی‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬می‭ ‬توان‭ ‬از‭ ‬چشمه‭ ‬خوش‭ ‬بلاغ‭ ‬نام‭ ‬برد‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬نهر‭ ‬خوش‭ ‬بلاغ‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬شرق‭ ‬شهر‭ ‬جریان‭ ‬می‌یابد‭ ‬و‭ ‬نهایتاً‭ ‬به‭ ‬رودخانه‭ ‬قطور‭ ‬منتهی‭ ‬می‭ ‬گردد‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

جهت‭ ‬جریان‭ ‬آب‌های‭ ‬سطحی‭ ‬در‭ ‬خوی‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬کلی‭ ‬از‭ ‬غرب‭ ‬به‭ ‬شرق‭ ‬است‭. ‬کوه‌هایی‭ ‬که‭ ‬دور‭ ‬تا‭ ‬دور‭ ‬خوی‭ ‬را‭ ‬فراگرفته‭ ‬اند‭ ‬از‭ ‬ارتفاعات‭ ‬غربی‭ ‬ایران‭ ‬محسوب‭ ‬می‭ ‬شوند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬امتداد‭ ‬قله‭ ‬آرارات (‬آغری‭ ‬داغ) قرار‭ ‬دارند‭. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

علاوه‭ ‬بر‭ ‬مزیت‌های‭ ‬راهبردی‭ ‬شهرستان‭ ‬خوی،‭ ‬در‭ ‬اواخر‭ ‬تیر‭ ‬و‭ ‬مردادماه‭ ‬دشت‭ ‬پر وسعت‭ ‬آفتاب‌گردان‭ ‬و‭ ‬کیفیت‭ ‬مرغوب‭ ‬تخم‭ ‬آفتاب‌گردان‭ ‬زبانزد‭ ‬خاص‭ ‬و‭ ‬عام‭ ‬می‌شود‭. ‬اهالی‭ ‬همچنین‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬مرغوب‌ترین‭ ‬عسل‭ ‬اهتمام‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬کندوهای‭ ‬عسل‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬جای‭ ‬جای‭ ‬آن‭ ‬برپا‭ ‬می‌دارند‭. ‬تولیدات‭ ‬اکثر‭ ‬محصولات‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬دامداری‭ ‬چون‭ ‬خامه،‭ ‬سرشیر،‭ ‬پنیر‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬غنای‭ ‬بالایی‭ ‬برخوردار‭ ‬است‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

بد نیست بدانید که ‬وجود‭ ‬جاده‭ ‬تاریخی‭ ‬ابریشم‭ ‬و‭ ‬عبور‭ ‬جاده‭ ‬تبریز‭ ‬بازرگان‭ ‬از‭ ‬شمال‭ ‬خوی‭ ‬و‭ ‬عبور‭ ‬راه‌آهن‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬اروپا‭ ‬از‭ ‬شهرستان‭ ‬خوی نیز به اهمیت آن افزوده اند.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

آبشار‭ ‬بدلان،‭ ‬دره‭ ‬بریس،‭ ‬کارونسرای‭ ‬شاه‌عباسی‭ ‬و‭ ‬جاده‭ ‬خوی‭ ‬قطور،‭ ‬تالاب‭ ‬روستای‭ ‬امیربیک‭ ‬و‭ ‬قلعه‭ ‬کوراغلی‭ ‬و‭ ‬زیبایی‌های‭ ‬حاشیه‭ ‬قطور‭ ‬برای‭ ‬گردشگران‭ ‬چشم‌نواز‭ ‬است‭. ‬آثار‭ ‬تاریخی‭ ‬دروازه‭ ‬سنگی،‭ ‬ساختمان‭ ‬قدیم‭ ‬شهرداری‭ ‬و‭ ‬مسجد‭ ‬مطلب‌خان‭ ‬که‭ ‬بزرگ‌ترین‭ ‬مسجد‭ ‬روباز‭ ‬به‭ ‬شمار‭ ‬می‌آید‭ ‬و‭ ‬آرامگاه‭ ‬شمس‭ ‬نیز‭ ‬بر‭ ‬تارک‭ ‬شهرستان‭ ‬خوی‭ ‬می‌درخشد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬توانسته‭ ‬میزبان‭ ‬همایش‌های‭ ‬ملی‭ ‬و‭ ‬فراملی‭ ‬باشد‭ ‬تا‭ ‬بتوان‭ ‬جایگاه‭ ‬مزار‭ ‬شمس‭ ‬را‭ ‬احیا‭ ‬کرد‭. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

دروازه سنگی خوی، یادگار داد و ستد پررونق در جاده ابریشم

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

مقبره و یادمان شمس تبریزی در خوی

شهرستان‭ ‬خوی،‭ ‬دشت‭ ‬چالدران‭ ‬و‭ ‬بازدید‭ ‬از‭ ‬کلیسای‭ ‬تاته ‌اوس،‭ ‬تفرجگاه‭ ‬فیرورق‭ ‬و‭ ‬خرید‭ ‬سوغات‭ ‬متعدد‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬به‭ ‬اندازه‌ای‭ ‬پرظرفیت‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬می‌توان‭ ‬گشت‌های‭ ‬سه‭ ‬روزه‭ ‬و‭ ‬پرباری‭ ‬ترتیب‭ ‬داد‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

تفرجگاه فیرورق در خوی

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

پل قطور، دروازه ورود قطارها به مقاصد اروپا

روز‭ ‬دوم‭ ‬از‭ ‬سفر‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬شهرستان‭ ‬خوی‭ ‬با‭ ‬باران‭ ‬و‭ ‬سرمای‭ ‬دل‌پذیری‭ ‬همراه‭ ‬بود‭. ‬هوای‭ ‬ابری‭ ‬عکاس‭ ‬ماهنامه‭ ‬علی‌اکبر‭ ‬آقاجری‭ ‬را‭ ‬قدری‭ ‬کلافه‭ ‬کرده‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬نمی‌توانست‭ ‬زیبایی‌های‭ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬طبیعی‭ ‬را‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬نور‭ ‬مطلوب‭ ‬در‭ ‬دوربین‭ ‬خود‭ ‬ثبت‭ ‬کند‭. ‬اما‭ ‬به‭ ‬هرتقدیر‭ ‬قصد‭ ‬داشتیم‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬کلیسای‭ ‬تاته ‌اوس‭ ‬در‭ ‬دشت‭ ‬چالدران‭ ‬برویم. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

یکی از خوراکی‌های خوشمره این دیار دنبلان سرخ شده است. البته نه آن دنبلانی که ما از گوشت گوسفند انتظار داریم بلکه ‬در‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬مغازه‌هایی هستند ‬که‭ ‬دنبلان‭ ‬سرخ‭ ‬شده‭ ‬به‭ ‬مردم‭ ‬ارائه‭ ‬می‌دادند‭. ‬دنبلان‭ ‬نوعی‭ ‬گیاهی‭ ‬کوهی‭ ‬گران ‌قیمت‭ ‬و‭ ‬کمیاب‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬اولین‭ ‬بار‭ ‬با‭ ‬آن‭ ‬برخورد‭ ‬می‌کردم‭. ‬همانند‭ ‬قارچ‭ ‬می‌روید‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬شباهت‭ ‬مزه‭ ‬به‭ ‬دنبلان‭ ‬مشهور‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬گیاه‭ ‬قارچ‌گونه‭ ‬در‭ ‬شکل‌های‭ ‬مختلف‭ ‬به‭ ‬رنگ‭ ‬های‭ ‬قرمز‭ ‬تیره،‭ ‬خاکستری،‭ ‬سفید،‭ ‬بنفش‭ ‬و‭ ‬سیاه‭ ‬است‭ ‬ولی‭ ‬لذیذترین‭ ‬نوع‭ ‬آن‭ ‬دارای‭ ‬پوسته‭ ‬سیاه‌رنگ‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬گیاه‭ ‬بسیار‭ ‬خوش‌مزه‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬اگر‭ ‬کباب‭ ‬شود‭. ‬وقتی‭ ‬می‌خواستیم‭ ‬به‭ ‬تهران‭ ‬برگردیم‭ ‬تقریبا‭ ‬همگی‭ ‬یکی‭ ‬دو‭ ‬کیلو‭ ‬خریدیم‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬سوغات‭ ‬آوردیم‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

دنبلان، نوعی قارچ کوهی و کمیاب است که در مغازه‌های شهر خوی کباب می‌کنند و دلیل نام گذاری آن به این سبب است که مزه‌ای بسیار شبیه به دنبلان گوسفند دارد

خوی

قارچ کوهی کباب شده که مزه بسیاری شبیه به دنبلان دارد

‬فردای‭ ‬آن‭ ‬روز‭ ‬صبحانه‌ای‭ ‬برای خود تدارک دیدیم بیادماندنی.‭ ‬ساعت‭ ‬۷‭ ‬صبح‭ ‬سوار خودرو شدیم ‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬روستای‭ ‬گوردیک‭ ‬اولیا‭ ‬در‭ ‬۳۵‭ ‬کیلومتری‭ ‬خوی برای صرف یک صبحانه محلی در جوار روستاییان آمدیم. ‬هوا‭ ‬گرگ‭ ‬و‭ ‬میش‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬اتوبوس‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬مه‭ ‬به‭ ‬تدریج‭ ‬به‭ ‬ارتفاعات‭ ‬می‌رفت.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

‭ ‬روستای‭ ‬گوردیک‭ ‬اولیا‭ ‬در‭ ‬مرتفع‌ترین‭ ‬قسمت‭ ‬منطقه‭ ‬خوی‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬مطلوب‌ترین‭ ‬ییلاق‭ ‬منطقه‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬مردمانش‭ ‬هیچ‌گاه‭ ‬از‭ ‬نسیم‭ ‬فرح‌بخش‭ ‬بی‌نصیب‭ ‬نیستند‭. ‬عمده‭ ‬درآمد‭ ‬مردم‭ ‬این‭ ‬روستا‭ ‬دامداری‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬زمین‌هایی‭ ‬که‭ ‬کشت‌‭ ‬دیم‭ ‬دارند‭ ‬پیش‭ ‬روی‭ ‬ما‭ ‬گسترده‭ ‬بود‭. ‬اتوبوس‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬منزلی‭ ‬ایستاد‭ ‬که‭ ‬خانواده‌ای‭ ‬با‭ ‬نام‭ ‬خلیلی‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬زندگی‭ ‬می‌کردند. آن ها با هماهنگی قبلی ‬منتظر‭ ‬ما‭ ‬بودند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬استقبال‭ ‬آمدند‭. ‬در‭ ‬کوچه‭ ‬و‭ ‬حیاط‭ ‬گوسفندان‭ ‬پخش‭ ‬بودند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬فضای‭ ‬مه‌آلود‭ ‬به‭ ‬خانه‌ای‭ ‬روستایی‭ ‬قدم‭ ‬گذاشتیم‭. ‬سفره‌هایی‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬اتاق‭ ‬برای‭ ‬مان‭ ‬پهن‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬انواع‭ ‬لبنیات‭ ‬محلی،‭ ‬سرشیر‭ ‬و‭ ‬عسل‭ ‬مرغوب‭ ‬و‭ ‬تخم‌مرغ‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬نان‭ ‬محلی‭ ‬با‭ ‬عطر‭ ‬روستایی‭ ‬گرسنگی‭ ‬صبحگاهی‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬دو‭ ‬چندان‭ ‬کرد‭. ‬همسفران‭ ‬دنیادیده‭ ‬من‭ ‬بدون‭ ‬ملاحظه‭ ‬این‭ ‬که‭ ‬چربی‭ ‬خون‭ ‬دارند‭ ‬یا‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬حجم‭ ‬پروتئین‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬چربی‭ ‬اضافی‭ ‬آزارشان‭ ‬دهد،‭ ‬تا‭ ‬توانستند‭ ‬دل‭ ‬سیر‭ ‬خوردند‭ ‬و‭ ‬نوشیدند‭ ‬و‭ ‬هرازگاهی‭ ‬که‭ ‬می‌بینم‭ ‬شان‭ ‬خاطرات دلچسب آن صبح را به یاد می آورند.‭

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

پنیر خیکی، سرشیر و عسل صبحانه‌ای لذت بخش در روستای گوردیک از توابع خوی، انرژی دوچندان به گروه بخشید

روستای‭ ‬گوردیک‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬دشت‭ ‬چالدران‭ ‬و‭ ‬کلیسای‭ ‬تاته ‌اوس‭ ‬یا‭ ‬قره‭ ‬کلیسا (‬کلیسای‭ ‬بزرگ) در‭ ‬جنوب‭ ‬شهر‭ ‬ماکو‭ ‬ترک‭ ‬کردیم‭. ‬در‭ ‬مسیر‭ ‬طبیعت‭ ‬بکر‭ ‬پیش‭ ‬روی‭ ‬ما‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬اتوبوس‭ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ساعت‌ها‭ ‬راه‭ ‬می‌پیماید‭ ‬و‭ ‬مکانی‭ ‬برای‭ ‬فراغت‭ ‬نیست‭. ‬در‭ ‬پیچ‭ ‬و‭ ‬خم‭ ‬های‭ ‬متعدد‭ ‬مسیر‭ ‬کلیسای‭ ‬تاته ‌اوس‭ ‬بر‭ ‬دامنه‭ ‬کوه‌های‭ ‬بلند‭ ‬از‭ ‬دور‭ ‬پدیدار‭ ‬می‌شود‭. ‬این‭ ‬مکان‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬تپه‌ای‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬اطرافش‭ ‬نهر‭ ‬کوچکی‭ ‬جاری‭ ‬است‭. ‬جایی‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬مسیحیان‭ ‬از‭ ‬تقدس‭ ‬ویژه‌ای‭ ‬برخوردار‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬ساله‭ ‬در‭ ‬بیست‭ ‬و‭ ‬سوم‭ ‬ماه‭ ‬ژوئیه (‬سوم‭ ‬مرداد) ‬از‭ ‬گوشه‭ ‬و‭ ‬کنار‭ ‬جهان‭ ‬برای‭ ‬زیارت‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مکان‭ ‬می‌آیند‭. ‬پاره‌ای‭ ‬از‭ ‬ارمنیان‭ ‬هم‭ ‬نذر‭ ‬می‌کنند‭ ‬که‭ ‬مراسم‭ ‬غسل‭ ‬تعمید‭ ‬کودکان‭ ‬شان‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬روز‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مکان‭ ‬انجام‭ ‬دهند‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

تاته ‌اوس‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬حواریون‭ ‬عیسی‭ ‬مسیح‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬استناد‭ ‬نوشته‭ ‬موسی‭ ‬خورنی‭ ‬مورخ‭ ‬سده‭ ‬پنجم‭ ‬میلادی‭ ‬آبکار‭ ‬پادشاه‭ ‬ارمنستان‭ ‬از‭ ‬حضرت‭ ‬عیسی‭ ‬دعوت‭ ‬می‌کند‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬ارمنستان‭ ‬سفر‭ ‬کند‭. ‬عیسی‭ ‬پاسخ‭ ‬داد‭ ‬که‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬حواریون‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬یدیسا‭ ‬پایتخت‭ ‬آن‭ ‬زمان‭ ‬خواهد‭ ‬فرستاد‭ ‬و‭ ‬تاته ‌اوس‭ ‬در‭ ‬یدیسا‭ ‬به‭ ‬تبلیغ‭ ‬پرداخت‭ ‬و‭ ‬تمامی‭ ‬مردم‭ ‬شهر‭ ‬را‭ ‬تعمید‭ ‬داد‭. ‬پس‭ ‬از‭ ‬مرگ‭ ‬آبکار،‭ ‬ساناتروک‭ ‬به‭ ‬تخت‭ ‬می‌نشیند‭ ‬و‭ ‬ترک‭ ‬مسیحیت‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۶۶‭ ‬میلادی‭ ‬تاته ‌اوس‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬قتل‭ ‬می‌رساند‭. ‬بارگاه‭ ‬وی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مکان‭ ‬حالا‭ ‬میعادگاه‭ ‬مسیحیان‭ ‬جهان‭ ‬است‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

این‭ ‬کلیسا‭ ‬هرچند‭ ‬به‭ ‬سبب‭ ‬زلزله‭ ‬و‭ ‬تهاجمات‭ ‬و‭ ‬غارت‭ ‬و‭ ‬چپاول‭ ‬آسیب‭ ‬دیده‭ ‬اما‭ ‬امروزه‭ ‬از‭ ‬معماری‭ ‬زیبایی‭ ‬برخوردار‭ ‬است‭. ‬تاریخ‭ ‬دقیق‭ ‬ساخت‭ ‬این‭ ‬کلیسا‭ ‬هنوز‭ ‬معلوم‭ ‬نیست‭ ‬اما‭ ‬به‭ ‬اعتقاد‭ ‬بیش‭ ‬تر‭ ‬کسانی‭ ‬که‭ ‬تاریخ‭ ‬این‭ ‬جا‭ ‬را‭ ‬مطالعه‭ ‬کرده‌اند‭ ‬قسمت‭ ‬شرقی‭ ‬کلیسا‭ ‬پیشینه‌ای‭ ‬کهن‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬اصالت‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬همچنان‭ ‬حفظ‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬طرح‭ ‬و‭ ‬نقشه‭ ‬کلیساهای‭ ‬قدیمی‭ ‬دارای‭ ‬تناسباتی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬معبد‭ ‬مهرپرستان‭ ‬مشاهده‭ ‬می‌شد‭. ‬مانند‭ ‬ستاره‌های‭ ‬شش‭ ‬پر‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬دیوار‌های‭ ‬اتاق‭ ‬جنوبی‭ ‬و‭ ‬شمالی‭ ‬محراب‭ ‬نقش‭ ‬بسته‭ ‬است‭. ‬کلیسای‭ ‬تاته ‌اوس‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬نهمین‭ ‬میراث‭ ‬تاریخی‭ – ‬فرهنگی‭ ‬ایران‭ ‬در‭ ‬سی‭ ‬و‭ ‬دومین‭ ‬کمیته‭ ‬میراث‭ ‬جهانی‭ ‬یونسکو‭ ‬در‭ ‬کبک‭ ‬کانادا‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۸۷‭ ‬ثبت‭ ‬جهانی‭ ‬شد‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

خوی

کلیسای تاته وس در دشت چالدران

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

همایون ذرقانی، کلیسای تاته وس

دشت‭ ‬چالدران‭ ‬سابقه‭ ‬تاریخی‭ ‬جنگ‭ ‬معروف‭ ‬چالدران‭ ‬و‭ ‬رویارویی‭ ‬نیروهای‭ ‬قزلباش‭ ‬با‭ ‬نیروهای‭ ‬عثمانی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سینه‭ ‬دارد‭. ‬مقبره‭ ‬سید‭ ‬صدرالدین-‭ ‬وزیر‭ ‬شاه‭ ‬اسماعیل‭ ‬صفوی،‭ ‬در‭ ‬کوهپایه‭ ‬شمال‭ ‬شرق‭ ‬سیه‭ ‬چشمه‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬اهمیت‭ ‬مقبره‭ ‬سید‭ ‬صدر‭ ‬الدین‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬مصالح‭ ‬به‭ ‬کار‭ ‬رفته‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬–‭ ‬آجر‭ ‬قرمز‭ ‬رنگ‭ ‬–‭ ‬است‭. ‬سازمان‭ ‬میراث‭ ‬فرهنگی‭ ‬کشور‭ ‬در‭ ‬سال‭ ۱۳۷۸‬به‭ ‬دلیل‭ ‬تکریم‭ ‬محل‭ ‬توسط‭ ‬اهالی‭ ‬سیه‭ ‬چشمه‭ ‬با‭ ‬حفظ‭ ‬نقشه‭ ‬مقبره‭ ‬مکشوفه‭ ‬یک‭ ‬یادمان‭ ‬آجری‭ ‬گنبددار‭ ‬–‭ ‬ملهم‭ ‬از‭ ‬بنای‭ ‬اولیه‭ ‬آن‭ ‬–‭ ‬احداث‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬وزارت‭ ‬کشور‭ ‬نیز‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۱۳۷۶‭ ‬به‭ ‬پاس‭ ‬احترام‭ ‬به‭ ‬شهدای‭ ‬جنگ‭ ‬چالدران،‭ ‬جنگ‭ ‬شاه‭ ‬اسماعیل‭ ‬صفوی‭ ‬با‭ ‬سلطان‭ ‬سلیم‭ ‬اول‭ ‬پادشاه‭ ‬عثمانی‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۹۲۰‭ ‬هـ‭ . ‬ق‭. ‬شهرستان‭ ‬سیه‭ ‬چشمه‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬چالدران‭ ‬تغییر‭ ‬نام‭ ‬داد‭ ‬و‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬بخش‭ ‬به‭ ‬فرمانداری‭ ‬ارتقاء‭ ‬داد‭. ‬همواره‭ ‬مردم‭ ‬به‭ ‬زیارت‭ ‬این‭ ‬مکان‭ ‬می‭ ‬آیند‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

در‭ ‬برنامه‭ ‬دیگری‭ ‬از‭ ‬سفر‭ ‬به‭ ‬خوی‭ ‬دیدار‭ ‬از‭ ‬بازار‭ ‬تاریخی‭ ‬خوی‭ ‬و‭ ‬دروازه‭ ‬سنگی‭ ‬ظرفیت‌های‭ ‬تاریخی،‭ ‬فرهنگی،‭ ‬آداب‭ ‬و‭ ‬رسوم‭ ‬و‭ ‬زندگی‭ ‬مردمان‭ ‬را‭ ‬واقع‌بینانه‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬داوری‭ ‬نشست‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

در‭ ‬ادامه‭ ‬مسیر،‭ ‬بایرام‌لو‭ ‬کارشناس‭ ‬میراث‭ ‬فرهنگی‭ ‬خوی‭ ‬توضیحاتی‭ ‬درباره‭ ‬این‭ ‬بازار‭ ‬ارائه‭ ‬کرد: ‬در‭ ‬موزه‭ ‬خوی‭ ‬کتیبه‌ای‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬ثابت‭ ‬می‭ ‬کند‭ ‬بازار‭ ‬خوی‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬دوره‭ ‬صفویه‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬بازار‭ ‬از‭ ‬چند‭ ‬راسته‭ ‬بازار،‭ ‬سراها‭ ‬و‭ ‬چهارسوها‭ ‬تشکیل‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬هر‭ ‬کدام‭ ‬به‭ ‬صنفی‭ ‬تعلق‭ ‬دارد‭. ‬اصلی‌ترین‭ ‬قسمت‭ ‬بازار‭ ‬را‭ ‬پاچراغ‭ ‬می‌گفتند‭ ‬و‭ ‬مسگری‭ ‬ها‭ ‬و‭ ‬بزازی‭ ‬ها‭ ‬در‭ ‬راسته‌ها‭ ‬پهن‭ ‬بودند‭. ‬در‭ ‬قدیم‭ ‬حلبی‌سازها‭ ‬در‭ ‬راسته‌های‭ ‬فرعی‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬آلودگی‭ ‬صوتی‭ ‬قرار‭ ‬داشتند‭. ‬در‭ ‬راسته‭ ‬دیگر‭ ‬فرش‭ ‬ماهی‭ ‬خوی‭ ‬که‭ ‬شهرت‭ ‬بالایی‭ ‬دارد‭ ‬عرضه‭ ‬می‌شود‭. ‬به‭ ‬این‭ ‬بازار‭ ‬کارون‭ ‬سرای‭ ‬خان‭ ‬و‭ ‬میرزاهاشم‭ ‬الحاق‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬بازار‭ ‬گسترش‭ ‬پیدا‭ ‬کرد‭. ‬حجاری‌های‭ ‬دو‭ ‬شیر‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬سر‭ ‬بازار‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

بازار خوی

در‭ ‬داخل‭ ‬بازار‭ ‬قدیمی‭ ‬کاروان‭ ‬سرای‭ ‬خان‭ ‬به‭ ‬شکل‭ ‬دو‭ ‬طبقه‭ ‬پذیرای‭ ‬تجار‭ ‬و‭ ‬بازرگانان‭ ‬داخلی‭ ‬و‭ ‬خارجی‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬تفاوتی‭ ‬که ‬بین‭ ‬کاروان‭ ‬سرای‭ ‬بیرون‭ ‬شهر‭ ‬با‭ ‬داخل‭ ‬شهر‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬کاروان‭ ‬سراهای‭ ‬داخل‭ ‬شهر‭ ‬محلی‭ ‬برای‭ ‬اسکان‭ ‬مسافر‭ ‬و‭ ‬انبار‭ ‬اجناس‭ ‬آن‭ ‬ها‭ ‬نیز‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬داخل‭ ‬شهر‭ ‬برج‭ ‬و‭ ‬باروهای‭ ‬کاروان‭ ‬سراهای‭ ‬بیرون‭ ‬را‭ ‬نمی‌بینیم‭. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

از‭ ‬اواخر‭ ‬دوره‭ ‬تیموری‭ ‬و‭ ‬اوایل‭ ‬دوره‭ ‬صفوی‭ ‬شهر‭ ‬خوی‭ ‬دارای‭ ‬حصار‭ ‬بود‭. ‬چون‭ ‬خوی‭ ‬تحت‭ ‬حملات‭ ‬روس‌ها‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬عهدنامه‌های‭ ‬گلستان‭ ‬و‭ ‬ترکمنچای‭ ‬منعقد‭ ‬شد‭. ‬این‭ ‬حصار‭ ‬دارای‭ ‬۵‭ ‬ضلع ‬بوده‭ ‬و‭ ‬دور‭ ‬حصار‭ ‬ایرانی‭ ‬به‭ ‬سبک‭ ‬معماری‭ ‬فرانسوی‭ ‬کشیده‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬۴‭ ‬دروازه‭ ‬اصلی‭ ‬و‭ ‬یک‭ ‬دروازه‭ ‬فرعی‭ ‬داشته‭ ‬است‭. ‬دروازه‭ ‬استانبول‭ ‬یا‭ ‬دروازه‭ ‬غرب‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬قسمت‭ ‬جنوب‭ ‬بازار‭ ‬قدیمی‭ ‬دروازه‭ ‬سنگی‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬دوره‭ ‬صفوی‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬دروازه‭ ‬سنگی‭ ‬بقایای‭ ‬چهار‭ ‬دروازه‭ ‬ورودی‭ ‬شهر‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬جهت‭ ‬محافظت‭ ‬از‭ ‬شهر‭ ‬و‭ ‬تهاجم‭ ‬بیگانگان‭ ‬ساخته‭ ‬شد‭. ‬گوبینو‭ ‬مورخ‭ ‬اروپایی‭ ‬توصیف‭ ‬می‌کند‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬دروازه‭ ‬به‭ ‬سبک‭ ‬دروازه‌های‭ ‬مصر‭ ‬و‭ ‬قاهره‭ ‬با‭ ‬سنگ‌های‭ ‬سیاه‭ ‬و‭ ‬سفید‭ ‬آهکی‭ ‬ساخته‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬نقش‭ ‬برجسته‌های‭ ‬شیرها‭ ‬به‭ ‬حالت‭ ‬سکون‭ ‬ایستاده‌اند‭ ‬و‭ ‬خندق‌هایی‭ ‬مشرف‭ ‬به‭ ‬حصارها‭ ‬بوده و حملات دشمنان را مهار می کردند. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

در‭ ‬آن‭ ‬زمان‌ها‭ ‬هسته‭ ‬مرکزی‭ ‬شهر‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬سنتی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬داشتند‭. ‬فضاهای‭ ‬اداری،‭ ‬مذهبی،‭ ‬تجاری‭ ‬در‭ ‬مرکزیت‭ ‬خود‭ ‬قرار‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬دور‭ ‬آن‭ ‬ها‭ ‬فضاهای‭ ‬مسکونی‭ ‬و‭ ‬سایر‭ ‬فضاهای‭ ‬خدماتی‭ ‬متداول‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬روزگاران‭ ‬شکل‭ ‬می‌گرفت‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

‭ ‬توسعه‭ ‬شهر‭ ‬در‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬قلعه‭ ‬خوی‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬پراکنده‭ ‬و‭ ‬موضعی‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬واقع‭ ‬در‭ ‬محل‭ ‬ورودی‭ ‬های‭ ‬مختلف‭ ‬شهر‭ ‬از‭ ‬جهات‭ ‬مختلف‭ ‬بوده‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬بیان‭ ‬کننده‭ ‬این‭ ‬واقعیت‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ساکنان‭ ‬هر‭ ‬منطقه‭ ‬بنابر‭ ‬قرابت‭ ‬های‭ ‬هم‭ ‬روستاگری،‭ ‬هم‭ ‬قومی،‭ ‬هم‭ ‬زبانی،‭ ‬و‭ ‬قرابت‭ ‬های‭ ‬نسبی‭ ‬و‭ ‬سببی‭ ‬دست‭ ‬کم‭ ‬طی‭ ‬یکصد‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬با‭ ‬حفظ‭ ‬سنت‌ها‭ ‬و‭ ‬ارزش‌های‭ ‬خاص‭ ‬خود‭ ‬و‭ ‬برقراری‭ ‬نظام‭ ‬پدر‭ ‬سالاری‭ ‬و‭ ‬ریش‭ ‬سفید‭ ‬و‭ ‬قانون‭ ‬مندی‭ ‬های‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬‬خویشاوندان‭ ‬به‭ ‬حیات‭ ‬فرهنگی،‭ ‬سیاسی،‭ ‬اجتماعی‭ ‬و‭ ‬اقتصادی‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬ادامه‭ ‬می‌دادند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬تدریج‭ ‬که‭ ‬هر‭ ‬یک‭ ‬از‭ ‬مناطق‭ ‬مسکونی‭ ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬ازدیاد‭ ‬نسل‭ ‬و‭ ‬روند‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬رشد‭ ‬شهرنشینی‭ ‬از‭ ‬جوانب‭ ‬مختلف‭ ‬گسترش‭ ‬می‌یافت‭ ‬به‭ ‬ناچار‭ ‬شهر‭ ‬در‭ ‬مراحل‭ ‬تکوین‭ ‬سیمای‭ ‬یکپارچه‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬می گرفت‭. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

ناهار‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬خوی‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬چلوکبابی‭ ‬حاج‭ ‬علی‭ ‬صرف‭ ‬کردیم‭. ‬چلوکبابی‭ ‬دو‭ ‬طبقه‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬طبقه‭ ‬پایین‭ ‬و‭ ‬بالا‭ ‬گنجایش‭ ‬۱۳۰‭ ‬نفر‭ ‬را‭ ‬دارد‭. ‬پس‭ ‬از‭ ‬آنکه‭ ‬دست‭ ‬و‭ ‬رویی‭ ‬شستیم‭ ‬و‭ ‬خاک‭ ‬سفر‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬چهره‭ ‬زدودیم‭ ‬پشت‭ ‬میز‭ ‬به‭ ‬انتظار‭ ‬غذا‭ ‬ماندیم‭. ‬پیش‭ ‬رویمان‭ ‬به‭ ‬سرعت‭ ‬برق‭ ‬کباب‭ ‬کوبیده‌ای‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬نامتعارف‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬دیس‌های‭ ‬برنج‭ ‬که‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬هر‭ ‬یک‭ ‬کره‌‭ ‬محلی‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬آب‭ ‬شدن‭ ‬بود‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭. ‬این‭ ‬چلوکبابی‭ ‬را‭ ‬فرزند‭ ‬مرحوم‭ ‬حاج‭ ‬علی‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬پسرش‭ ‬اداره‭ ‬می‌کرد‭ ‬که‭ ‬طبخی‭ ‬کاملا‭ ‬منحصر‭ ‬به‭ ‬فرد‭ ‬داشت‭. ‬او‭ ‬به‭ ‬ماهنامه‭ ‬گفت‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬روش‭ ‬طبخ‭ ‬کباب‭ ‬ویژگی‭ ‬منحصر‭ ‬به‭ ‬فرد‭ ‬اوست‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬پدر‭ ‬به‭ ‬ارث‭ ‬برده‭ ‬است‭. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

حاج‭ ‬علی‭ ‬فقید‭ ‬۱۲۰‭ ‬سال‭ ‬پیش‭ ‬این‭ ‬شیوه‭ ‬را‭ ‬مرسوم‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬کباب‌کوبیده‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬دو‭ ‬سیخ‭ ‬روی‭ ‬منقل‭ ‬پهن‭ ‬می‌کرد‭. ‬او‭ ‬گفت‭: ‬کباب‭ ‬کوبیده‭ ‬از‭ ‬گوشت‭ ‬راسته‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬هیچ‭ ‬وجه‭ ‬گوشت‭ ‬گاو‭ ‬ندارد‭. ‬مقداری‭ ‬پیاز‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬می‌زنیم‭. ‬چون‭ ‬گوشت‭ ‬گوسفند‭ ‬این‭ ‬جا‭ ‬خیلی‭ ‬مرغوب‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬وعده‌های‭ ‬مورد‭ ‬نیاز‭ ‬در‭ ‬یخچال‭ ‬می‌گذاریم‭ ‬به‭ ‬اندازه‌ای‭ ‬که‭ ‬خودش‭ ‬را‭ ‬بگیرد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬نوع‭ ‬کوبیده‌های‭ ‬پهن‭ ‬تماما‭ ‬ابداع‭ ‬پدر‭ ‬مرحوم‭ ‬من‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬من‭ ‬این‭ ‬را‭ ‬ادامه‭ ‬می‭ ‬دهم‭. ‬از‭ ‬او‭ ‬می‌پرسم‭ ‬این‭ ‬شیوه‭ ‬ابداعی‭ ‬را‭ ‬نمی‭ ‬خواهی‭ ‬توسعه‭ ‬بدهی‭ ‬می‌گوید‭: ‬سنم‭ ‬بالاست‭ ‬و‭ ‬پسرم‭ ‬که‭ ‬مهندس‭ ‬مکانیک‭ ‬است‭ ‬کمک‭ ‬من‭ ‬می‌کند‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬روزی‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬را‭ ‬توسعه‭ ‬دهد‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

در خوی حتما سری به کبابی حاج علی بزنید. نوعی کباب منحصر به فرد میل می‌کنید که آماده‌سازی و طبخ آن تنها منحصر به او است.

یادداشت های سفر به خوی، دیار شمس تبریزی

کباب منحصر به فرد حاج علی

شهر‭ ‬خوی‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬مردمانی‭ ‬با‭ ‬محبت‭ ‬و‭ ‬سرشار‭ ‬از‭ ‬احترام‭ ‬یافتم‭. ‬مدیران‭ ‬دولتی‭ ‬و‭ ‬مقامات‭ ‬شهری‭ ‬خوی‭ ‬پا‭ ‬به‭ ‬پای‭ ‬گروه‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬سفر‭ ‬همراهی‌مان‭ ‬می‌کردند‭.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

‭ ‬‬روز‭ ‬پایانی‭ ‬که‭ ‬می‌خواستیم‭ ‬بار‭ ‬سفر‭ ‬ببندیم، فرصتی دست داد تا غذاهای محلی این دیار را تجربه کنیم.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

‬خانم خوش ذوق و قریحه ای از اهالی خوی از انواع خورش ها گرفته تا کوفته و سالاد با ادویه های محلی را پیش رویمان گذاشت و پس از صرف ناهار با خاطره ای خوش راهی تهران شدیم.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

نویسنده : همایون ذرقانی – سردبیر ماهنامه سفر

منبع: ماهنامه سفر شماره ۲۵

ماهنامه سفر با ۲۵ سال سابقه انتشار مداوم، نشریه مرجع و نفیس تحلیل بازار سفر و گردشگری ایران و جهان است. مقصدهای بکر و یگانه گردشگری را در ماهنامه سفر جست‌وجو کنید:

برای دانلود و یا سفارش نسخه‌های چاپی نشریه از طریق فروشگاه آنلاین سفر سفارش دهید:

store.safar.me

www.safar.me

سفارش آنلاین اشتراک ماهنامه سفر از طریق سایت لست سکند مشمول ۲۰ درصد تخفیف ویژه است.

اشتراک سالانه (پست سفارشی)

نوشته شده در لست سکند

کلمات کلیدی:خوی,شهر خوی,سفربه خوی,سفرنامه خوی,شهر خوی,سفربه خوی,سفرنامه خوی,شهر خوی,سفربه خوی,سفرنامه خوی

همچنین ببینید

سینما-فرهنگ

سینما فرهنگ تهران

سینما فرهنگ تهران سینما فرهنگ تهران، از مجهزترین سینماهای ایران بزرگ بوده که در سال …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *